Wat maakt ons beter?

Voor steeds meer mensen is het op. Ze zijn leeg, hebben te veel gegeven. Het oordeel van de samenleving is hard: zwak, beter je best doen, gewoon doorzetten. Tot ze zelf omvallen. Meer uit onszelf proberen te halen is geen oplossing, niks doen is geen oplossing, alleen maar meer rust is geen oplossing. Geen van die dingen raakt de kern.

We zijn duizenden kleine eilandjes die proberen te bewijzen dat we goed genoeg zijn. Elk eilandje heeft geleerd dat hard werken, je niet laten tegenhouden door emoties en mooie dingen voor jezelf bereiken en verzamelen leidt tot een mooi leven. Neem de verantwoordelijkheid voor je eigen geluk, en wie echt zijn best doet zal beloond worden.

Maar wat als de ideeën die voelen als onze basis juist de oorzaak van zoveel lijden zijn? Wat als de manier waarop we kijken naar de waarde van onszelf, het leven en elkaar, ons gevoel van betekenis vertroebelt en ons uitput?

Waar vinden we dan de oplossing? Hoe veranderen we de cultuur binnen in ons?

Want cultuur zit diep: hoewel je aan de oppervlakte totaal tegen een cultureel idee kunt zijn (bijv. dun is mooi of werken maakt je een goed persoon) kan het toch sterke emoties oproepen als je er zelf niet aan voldoet (je komt 10 kilo aan of raakt werkloos).

Hoe veranderen we die kernideeën over wat ons (en ons leven) goed en waardevol maakt?

Diepgaande verandering bestaat altijd uit een driehoek: gedachten, gedrag en gevoel.

We onderzoeken met een kritische blik onze gedachten en aannames, en bedenken realistische alternatieven.

Hoort werk - en de mensen die veel/hard werken - echt op zó'n hoog voetstuk? (en wie heeft er voordeel van als we dat geloven?) Zou bijdragen aan de samenleving belangrijker kunnen zijn dan werk? Zou mogelijk maken dat iedereen, inclusief wijzelf, het leven kan ervaren op een prettige manier belangrijker kunnen zijn dan werk? Zouden we het plezier van uitdaging en groei kunnen ervaren op andere vlakken dan alleen werk?

Is een leven zonder verplichtingen en verantwoordelijkheid echt de hoogste vorm van vrijheid? Of is wederzijds verantwoordelijkheid dragen voor elkaar de kracht van een echte gemeenschap? Zou er een vrijheid in vastigheid kunnen zitten?

Zijn emoties irrationeel? Of de basis van onze ratio en daarmee al onze beslissingen? Is het dan juist irrationeel om ons gevoel te proberen te onderdrukken? Zou een gebrek aan negatieve gevoelens kunnen bijdragen aan ons ongeluk?

We testen deze alternatieven en experimenteren met nieuw gedrag dat daaruit voortvloeit.

In plaats van emoties te onderdrukken leren we vaardigheden om ze te doorvoelen, te reguleren, en er zoveel mogelijk inzicht uit te halen. We oefenen met emoties delen en aangeven wat we nodig hebben tot tot we een manier hebben gevonden die voor ons werkt.

We onderzoeken welke vorm van verantwoordelijkheid ons leven kan verrijken en kiezen ervoor onze energie hierin te steken om te kijken wat het ons brengt.

We kiezen ervoor om zoveel te werken als goed voor ons is in deze fase van ons leven.
We zien onze bijdrage aan de samenleving in zo veel meer aspecten dan werk alleen.

En elke keer dat er een behoefte in ons opkomt om ons te bewijzen, zien we het grotere plaatje. In plaats van harder ons best te doen de perceptie van anderen te beïnvloeden, besteden we onze tijd en aandacht aan de taken en personen die ons voldoening geven.

En we confronteren de gevoelens die boven komen als we afwijken van wat verwacht wordt en wat we geleerd hebben dat normaal is.

We nemen oordelende gedachten over onszelf niet te serieus, en nemen de tijd voor alle angst, schaamte, schuldgevoel, kwetsbaarheid en verwarring die boven komt. Het is eng om af te wijken, eng om iets nieuws te proberen en eng om de zekerheid los te laten. Wat als we het fout hebben?

We herkennen de angst die ons vraagt om meer te doen/bereiken/hebben en houden vast aan wat voor ons belangrijk is. We zijn zacht voor de schaamte als iemand onze keuzes afwijst en duidelijk in onze grenzen bij wie moeite heeft onze keuzes te accepteren. We staan de onzekerheid toe van niet zeker weten wat het beste is en nemen steeds één volgende stap.

Cultuur in het groot verandert doordat gedrag dat ons helpt aantrekkelijk is en wordt overgenomen door anderen. Het verspreid zich door groepen en wordt normaal.

Maar als we heel eerlijk zijn is het voor ons eigen leven niet eens zo belangrijk dat iedereen meedoet. Onze eigen ervaring begint binnenin. En in de kleine bubbel om ons heen. Uiteindelijk bestaat de cultuur die er het meest toe doet uit wat we zelf geloven, verwachten en normaal vinden. En als we ons bewust zijn van wat er van binnen gebeurt geeft dat ons de macht om een eigen keuze te maken.